<p>بەهۆی بەردەوامیی دابەزینی بەهای دراوی نیشتمانی (یەن)، وڵاتی یابان گۆڕانکاریی گەورەی ئابووری بەخۆوە دەبینێت لە کاتێکدا وڵاتەکە بووەتە جێگەیەکی هەرزان و سەرنجڕ...
بەهۆی بەردەوامیی دابەزینی بەهای دراوی نیشتمانی (یەن)، وڵاتی یابان گۆڕانکاریی گەورەی ئابووری بەخۆوە دەبینێت لە کاتێکدا وڵاتەکە بووەتە جێگەیەکی هەرزان و سەرنجڕاکێش بۆ گەشتیارانی بیانی، هاوکات بژێوی ژیان بۆ هاووڵاتییانی ناوخۆ و کۆمپانیا هاوردەکارەکان قورستر بووە.
سەردەمی هەرزانی بۆ بیانییەکان یابان کە پێشتر بە یەکێک لە گرانترین وڵاتانی جیهان بۆ گەشتیاری دەناسرا، ئێستا تێچووی مانەوە لە هۆتێل و نانخوردن لە چێشتخانەکان تێیدا بە شێوەیەکی بەرچاو دابەزیوە، بەتایبەت بۆ ئەو کەسانەی مووچەکانیان بە یۆرۆ وەردەگرن. تەنیا لە ماوەی 5 ساڵی ڕابردوودا، دراوی یەن نزیکەی 1/3ـی بەهاکەی بەرامبەر بە دراوی ئەوروپی لەدەستداوە.
زیانمەندە سەرەکییەکان لە بەرامبەردا، ژیانی ڕۆژانە بۆ چینی ناوەندیی یابان تێچوویەکی زۆری کەوتووەتە سەر. دابەزینی بەهای یەن کاریگەریی نەرێنیی گەورەی لەسەر ئەو کۆمپانیایانە دروست کردووە کە پشت بە هاوردەکردنی کاڵا و کەرەستە لە دەرەوە دەبەستن، چونکە تێچووی هاوردەکردن بۆیان بە شێوەیەکی خەیاڵی بەرزبووەتەوە.
دەستوەردانی بێ ئەنجام پێش نزیکەی 2 هەفتە، یابان بە هاوکاریی ئەمریکا، بۆ یەکەمجار دوای چەندین دەیە دەستوەردانی لە بازاڕی ئاڵوگۆڕی دراودا کرد بۆ پشتگیریکردنی یەن، دوای ئەوەی بەهاکەی بەرامبەر دۆلار بۆ نزمترین ئاستی 40 ساڵی ڕابردوو دابەزی. هەرچەندە ئەم هەنگاوە بۆ ماوەیەکی کاتی یەنی بەرزکردەوە، بەڵام کاریگەرییەکەی زوو کۆتایی هات و دراوەکە دووبارە ڕووی لە دابەزین کردەوە.
دابەزینی بەهای یەن لە بنەڕەتدا پەیڕەوێکی سیاسی بوو کە لەلایەن شینزۆ ئابی، سەرۆکوەزیرانی کۆچکردووی یابان (کە لە 2022 تیرۆرکرا) وەک تەوەرێکی سەرەکیی چاکسازییە ئابوورییەکانی ناسراو بە ئابینۆمێکس بەکارهێنرا. ئامانجی ئەو سیاسەتە ئەوە بوو کە بەهای یەن نزم بێت تاوەکو هەناردەی یابان لە بازاڕە جیهانییەکاندا کێبڕکێ بکات و هەرزانتر بکەوێت.
بەڵام ئەم ستراتیژییە تەنیا بەشێکی سەرکەوتوو بوو هەرچەندە هەناردە زیادی کرد، بەڵام مووچەی ڕاستەقینەی دانیشتووان بە هەمان خێرایی بەرز نەبووەوە. کێشەکە کاتێک قووڵتر بووەوە کە ئەنجوومەنی یەدەگی فیدراڵیی ئەمریکا (Fed) بۆ بەرەنگاربوونەوەی هەڵاوسان سوودی بانکەکانی بەرزکردەوە، لە کاتێکدا یابان بەردەوام بوو لەسەر سیاسەتی سوودی نزم، ئەم جیاوازییەش بووە هۆی هەڵاتنی وەبەرهێنەران لە یەن و بەهێزبوونی دۆلار.
