لێکەوتەکانی سەردانەکەی بایدن بۆ ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست

"کاریگەریی سەردانەکە لەسەر عێراق"

لەگەڵ ئەوەی عێراق بەشێک نییە لە سەردانەکەی (جۆ بایدن) بەڵام دۆخی چەقبەستووی سیاسیی ئێستای عێراق و نەبوونی حکومەتێکی تەواو یەکگرتوو و بەھێز، ھۆکارێک ناھێڵێنەوە بۆ ئەوەی بایدن عێراق بخاتە نێو گفتوگۆکانی بەڵام لەلایەکی دیکەوە کاریگەرییەکی نەرێنی بە لێڵی دەردەکەوێ بەو پێیەی کە بە ئەگەر هەناردەی نەوتی سعودیە زیاد بکات، ڕاستەوخۆ ھۆکارێک دەبێت بۆ دابەزینی نرخی نەوت و زەمینەسازی بۆ نزیکبوونەوەی سعودیەو ئیسرائیل و، بەهێزکردنی بەرەی دژی ئێران.

لەبارەی ھەرێمی کوردستانەوە؛

ھەروەک عێراق، ھەرێمی کوردستان بەشێک نییە لە ئەجێندا سەرەکییەکانی سەردانەکەی بایدن بۆ ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، بەڵام لەپاش ھێرشە مووشەکییەکەی ئێران بۆ سەر ھەولێری پایتەخت و میلیشیاکانی عێراق کۆشکی سپی پابەندی بە پەیوەندییەکانی خۆی لەگەڵ ھەرێمی کوردستان دووپاتکردەوە، چەندین جاریش داوای ڕێککەوتنی کۆنکرێتیی نێوان ھەرێمی کوردستانی لەگەڵ عێراق کردووە.
لەلایەکی دیکەش خواستی داپڵۆسینی داعش و تیرۆر بە گشتیی لەڕێگەی پاڵپشتیی کردنی دارایی و لۆجیستیکی ھێزەکانی پێشمەرگە یەکێکی دیکەن لەو ھۆکارانەی کە لەو بڕوایەمان دەگەینێت کە لە نێو ئەو ھەموو کێشمەکێشم و ئاڵنگارییە سیاسیی و سەربازیی و ئابوورییانەی ناوچەکە کورد بەشێکە لە ئارمانجەکانی سیاسەتی ئەمریکا لە ناوچەکە، لەم ڕوانگەیەوە چۆنیەتی خۆگونجاندنی ھەرێم لەگەڵ سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا بۆ کورد گرنگە.

لەبارەی ئێرانەوە؛

ڕاستەوخۆ دوای گەیشتنی بە ئیسرائیل، دیالۆگێکی بایدن لەگەڵ میدیای ئیسرائیلی بڵاوکرایەوە، بایدن لەو چاوپێکەوتنە دەڵێت؛ "پێویستە ئەمریکا بگەڕێتەوە نێو رێککەوتنی ئەتۆمی، رێککەوتنێک، کە ئیسرائیل لە دژی ئاسایشی خۆی دەیبینێت."

جۆ بایدن، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاندووە، "تاکە شت کە خراپتر بێت لەو ئێرانەی کە ئێستا هەیە، ئێرانێکی خاوەن چەکی ئەتۆمییە. ئەگەر ئێمە بتوانین بگەڕێینەوە نێو رێککەوتنەکە، دەتوانین باش بیانوەستێنین، سەرۆکی ئەمریکا ئەوەی خستەڕوو، وڵاتەکەی ئامادە نییە سوپای پاسدارانی ئێران لە لیستی تیرۆر دەربهێنێت، تەنانەت ئەگەر ئەوە ببێتە هۆی لەنێوچوونی تەواوەتیی رێککەوتنی ئەتۆمی، ھاوکات لە تارانەوە، ناسر کەنعانی، گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران داوای لە ئەمریکا کرد، سیاسەتی خۆی لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاست بگۆڕێت، گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران ئەوەشی راگەیاندووە، "ئیدارەی ئەمریکا و سەرۆکەکەی کە رایانگەیاندووە بە هاندەری ئاشتی و سەقامگیرییەوە سەردانی ناوچەکە دەکەن، پێویستە پێداچوونەوە بە سیاسەتی دەرەوە و ناوچەیی خۆیاندا بکەن، ئەوەش لەڕێگەی تێڕوانین لە رای گشتیی ناوچەکە و گۆڕینی هەڵسوکەوتیان و کۆتایی بە سیاسەتی پشتیوانیکردن لە قەوارەی زایۆنی بهێنن."

پوختە

بێگومان، سەردانەکەی بایدن بۆ ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست مەرامی گەورەتری لەپشتە و دووبارە پابەندکردنەوەی ئەمریکایە بە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، ئەمریکا لەم ڕێگەیە بە ئاستەنگی زۆردا تێدەپەڕێت، چونکە ئەو تەنگژانەی کە لەناوچەکە دێتەڕێی ڕەنگە لە ئەوروپا و ووڵاتانی دیکە بۆی نەیەتەڕێ، ئەمریکا وای دەبێنێت کە بەھۆی دەسەڵاتی ئێران و کاریگەرییە سەربازییەکانی ڕۆڵ و پێگەی لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست لاواز بووە، بۆیە لەڕێگەی پەرەپێدانی پەیوەندییە دیپلۆماسیی و ئابوورییەکانی خۆی لەگەڵ ھەریەکە لە (ئیسرائیل، سعودییە، ئیمارات، میسر، وڵاتانی دیکەی کەنداو) سنوورێک لە پێگەی ئێران بە نمرەی یەک و ڕووسیا بە نمرەی دوو دابنێت، لەو ڕێگەیەشەوە بە دروستی پەیامێک دەداتە (چین) کە حاکمی ڕاستەقینەی جیھان ئەمریکایە نەک ھەر ھێزی دیکەیە، ڕەنگە سنووردانان بۆ جووڵەکانی چین لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست ئارمانجێکی شاراوەی گەڕانەکەی بایدن بێت لە ناوچەکە.