راستی بڕینی مووچەی فەرمانبەران

ئەو رێکەوتنە بە دەستخەتی ئیبراهیم ‌غەزبانی وەزیری نەوتی عێڕاق نووسراوە،بەڵام عێڕاق ئامادە نەبوو ئەو رێکەوتنە جێبەجێبکات و لێی کشایەوە،لە کاتێکدا حکومەتی هەرێمی کوردستان ئامادە بوو هەموو نەوتی کوردستان لە رێگای کۆمپانیای سۆمۆ بفرۆشێ بە مەرجێک عێڕاق پابەند بێ بە بەشە بودجەی هەرێمی کوردستان و شایستە داراییەکانی،بەڵام بەغدا بەهیچ شێوەیەک ئامادەی ئەو رێکەوتنە نەبوون،چونکە بەغدا وەک پرسێکی سیاسی و تۆڵەکردنەوە مامەڵە لەگەڵ مووچە و مافە دەستووریەکانی خەڵکی کوردستان دەکەن.

هەوڵدان بۆ گواستنەوەی سەرنج لە سەر نا هەقی و بڕیارە نا دەستووری و نا یاساییەکانی حکومەتی عێڕاقی بۆ سەر حکومەتی هەرێمی کوردستان و تۆمەتبار کردن و هەژمارکردنی بە لایەنی کەمتەرخەم لە رێککەوتنەکان هەروەها نەدانی مووچەی فەرمانبەرانی،لەو بارەیەوە راستیەک هەیە ناکرێ نکۆڵی لێ بکرێ کە کابینەی نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستان تەنها نۆ مانگە دەست بەکار بووە و لەو نۆ مانگەدا هەشت مانگ مووچە بە تەواوی و بەبێ کێشە دراوە و ئەو مووچانەی کە ماونەتەوە هی سەردەمی پاشەکەوتن و بۆ ساڵی 2019 راکێشراون،ئەوەشیان بەهۆی سیاسەتە دوژمنکاریەکانی حکومەتی بەغداوە بووە کە بڕینی بودجە و مووچەی فەرمانبەرانی تێکەڵ بە کێشە سیاسیەکان کردووە و وەک کارتێکی سزادان لە دژی کوردستان بەکاریان دەهێنن و ئەو کار و بڕیارەشیان پەیوەندی بە پرسی نەوت و فرۆشتنی نیە چونکە بەر لەوەی هەرێمی کوردستان یەک بەرمیل نەوت بفرۆشێ حکومەتی بەغدا لە ساڵی 2013 بڕیاری بڕینی بودجە و مووچەی هەرێمی کوردستانی دا.

ئەوەی لە پرسی بڕینی بەشە بودجە و مووچەی فەرمانبەرانی کوردستان زیاتر جێی پرسیار و سەرنجە هەڵوێستی بەرپرسانی کوردە لە بەغدا بە تایبەتی سەرۆک کۆمار کە بەگوێرەی دەستووری عێڕاقی ئەو پارێزەری دەستوورە بەڵام تەنها جارێکیش بە یەک وشەش باسی لەو یاسا شکێنی و پێشلکردنی دەستوور نەکردووە لەلایەن کابینە یەک لە دوای یەکەکانی حکومەتی عێڕاق،بەڵکو زیاتر وەک بەشێک لەو هەوڵانەی بەغدا بۆ سزادان و تۆڵەکردنەوەی بەغدا لە خەڵکی کوردستان وەدیار دەکەوێ.

دەست بردنەوە بۆ مووچەی فەرمانبەرانی کوردستان کە سەرۆک وەزیرانی دەست لە کارکێشاوە و ئەندامانی کابینەکەی چەندین جار ئەوەیان راگەیاندووە کە بەهیچ شێوەیەک مووچەی فەرمانبەرانی کوردستان نابڕن پەیوەندی بە ململانێ سیاسیەکانی ناوخۆیی عێڕاق و ئیقلیمی هەیە و هەنگاوی یەکەمی تۆڵەکردنەوەی زۆرینەی سیاسی شیعەیە لە هەڵوێستی کورد لە بەرامبەر بەشداری نەکردنیان لە دانیشتنی پەڕلەمان بۆ دەرکردنی هێزی ئەمریکا و هاوپەیمانان،هەروەها فشاری ئێرانە لە سەر هەرێمی کوردستان لە بەرامبەر گواستنەوەی هەموو سەربازانی ئەمریکا بۆ بنکە سەربازیەکانیان لە هەولێر و جێگیرکردنی سیستەمی دژە موشەکی باتریۆت لە هەرێمی کوردستاندا.

باشترین بەرپەرچدانەوەی ئەو بڕیارەی بەغدا یەکگرتووی و یەک هەڵوێستی حیزب و لایەنە سیاسیەکانی کوردستانە بە تایبەتیش هەرسێ هێزی بەشدار بوو لە حکومەت گۆڕان و یەکێتی و پارتی،نەک چاوەڕوانی قوڵبوونەوەی زیاتری قەیرانەکە بن و خەنجەر لە پشتی یەکدی بدەن،چونکە دەبێ ئەوە بزانن کە هەنگاوی دووەمی بەغدا ئەگەر هەرێمی کوردستان ئامادە بێ مل بۆ مەرجەکانی بدا ئەوە هەڵوەشاندنەوەی قەوارەی دەستووری هەرێمی کوردستانە کە ئامانج و خەونی گەورەی بەغدایە بە هەموو پێکهاتە و حیزب و سەرکردەکانیەوە.